01. La unua funkcia etapo de la Monda Registaro laŭ la Monda Konstitucio estos efektivigita kiam la Monda Konstitucio estos ratifita de sufiĉa nombro da nacioj kaj/aŭ homoj por plenumi unu aŭ alian el la jenaj kondiĉoj aŭ ekvivalenton:

02. La elekto de Membroj de la Monda Parlamento al la Ĉambro de la Popoloj okazos en ĉiuj Mondaj Elektaj kaj Administraj Distriktoj (WEADs), kie la ratifiko estis plenumita per popola referendumo.

03. La elekto de Membroj de la Monda Parlamento al la Ĉambro de la Popoloj povas okazi samtempe kun rektaj popolaj referendumoj kaj antaŭ kaj post kiam la Unua Operacia Etapo de la Monda Registaro estas atingita.

04. La nomumo aŭ elekto de Membroj de la Monda Parlamento al la Ĉambro de la Nacioj okazos en ĉiuj nacioj, kie la antaŭa ratifiko estis plenumita.

05. Unu kvarono de la Membroj de la Monda Parlamento al la Ĉambro de la Konsilistoj povas esti elektita el kandidatoj proponitaj de universitatoj kaj kolegioj, kiuj ratifis la Mondan Konstitucion.

06. La Monda Prezidio kaj la Plenuma Kabineto estos elektitaj laŭ la dispozicioj de Artikolo 6, krom ke, en la foresto de Ĉambro de la Konsilistoj, la nomumoj estos faritaj de la membroj de la Ĉambro de la Popoloj kaj de la Ĉambro de la Nacioj en komuna kunsido. Ĝis tio estos plenumita, la Prezidio kaj la Plenuma Kabineto de la Provizora Monda Registaro, kiel provizite en Artikolo 19, daŭre servos.

07. Post sia konsisto, la Prezidio por la unua funkcia etapo de la Monda Registaro asignos aŭ reasignos ministrajn postenojn inter la membroj de la Kabineto kaj de la Prezidio, kaj tuj establos aŭ konfirmos Mondan Senarmiĝan Agentejon kaj Mondan Ekonomian kaj Disvolvan Organizaĵon.

08. Tiuj nacioj, kiuj ratifas ĉi tiun Mondan Konstitucion kaj tiel aliĝas al la Federacio de la Tero, tuj transdonos ĉiujn amasdetruajn armilojn, kiel difinitajn kaj indikitajn de la Monda Senarmiga Agentejo, al tiu Agentejo. (Vidu Artikolon 19, Sekciojn 19.1.2.04, 19.2.06 kaj 19.5.5). La Monda Senarmiga Agentejo tuj senmovigos ĉiujn tiajn armilojn kaj rapide procedos por malmunti, konverti al pactempa uzo, recikli la materialojn aŭ alimaniere detrui ĉiujn tiajn armilojn. Dum la unua operacia etapo de la Monda Registaro, la ratifaj nacioj povas reteni armitajn fortojn ekipitajn per armiloj krom amasdetruaj armiloj, kiel difinitaj kaj indikitaj de la Monda Senarmiga Agentejo.

09. Samtempe kun la redukto aŭ forigo de tiaj amasdetruaj armiloj kaj aliaj militaj elspezoj, kiuj povas esti plenumitaj dum la unua operacia etapo de la Monda Registaro, la membronacioj de la Federacio de la Tero pagos ĉiujare al la Trezorejo de la Monda Registaro sumojn egalajn al duono de la sumoj ŝparitaj el iliaj respektivaj naciaj militaj buĝetoj dum la lasta jaro antaŭ aliĝo al la Federacio, kaj daŭrigos tiajn pagojn ĝis la plena operacia etapo de la Monda Registaro estas atingita. La Monda Registaro uzos kvindek procentojn de la tiel ricevitaj fondusoj por financi la laboron kaj projektojn de la Monda Ekonomia Disvolva Organizo.

10. La Monda Parlamento kaj la Monda Plenumo daŭre disvolvos la organojn, fakojn, agentejojn kaj agadojn estigitajn sub la Provizora Monda Registaro, kun tiaj amendoj kiaj estos opiniataj necesaj; kaj procedos establi kaj ekfunkciigi la jenajn organojn, fakojn kaj agentejojn de la Monda Registaro, se ne jam survoje, kune kun tiaj aliaj fakoj kaj agentejoj kiaj estas konsiderataj dezirindaj kaj realigeblaj dum la unua funkcia etapo de la Monda Registaro:

• 10.01. La Monda Supera Kortumo;
• 10.02. La Plenuma Sistemo;
• 10.03. La Monda Ombudsmuso;
• 10.04. La Monda Administrado de Civila Servo;
• 10.05. La Monda Financa Administrado;
• 10.06. La Agentejo por Esplorado kaj Planado;
• 10.07. La Agentejo por Teknologia kaj Media Pritakso;
• 10.08. Kriz-Tera Sav-Administrado, koncernanta ĉiujn aspektojn de klimata ŝanĝo kaj rilatajn faktorojn;
• 10.09. Integra Tutmonda Energisistemo, bazita sur medie sekuraj fontoj;
• 10.10. Monda Universitata Sistemo, sub la Departemento de Edukado;
• 10.11. Monda Kompania Oficejo, sub la Departemento de Komerco kaj Industrio;
• 10.12. La Monda Serva Korpuso;
• 10.13. Monda Administrado de Oceanoj kaj Marfundoj.

11. Je la komenco de la unua funkcia etapo, la Prezidio, konsultante kun la Plenuma Kabineto, formulos kaj prezentos proponitan programon por solvi la plej urĝajn mondajn problemojn nun alfrontantajn la homaron.

12. La Monda Parlamento procedos labori pri solvoj al mondaj problemoj. La Monda Parlamento kaj la Monda Plenumo, laborante kune, instituos tra la diversaj organoj, fakoj kaj agentejoj de la Monda Registaro ĉiujn rimedojn kiuj ŝajnos taŭgaj kaj realigeblaj por plenumi la efektivigon kaj plenumon de monda leĝaro, monda juro kaj la Monda Konstitucio; kaj precipe entreprenos certajn decidajn agojn por la bonfarto de ĉiuj homoj sur la Tero, aplikeblajn tra la tuta mondo, inkluzive sed ne limigite al la jeno:

• 12.01. Akceli la organizadon kaj laboron de Krizesava Administrado de la Tero, koncernanta ĉiujn aspektojn de klimatŝanĝiĝo kaj klimataj krizoj;
• 12.02. Akceli la novan financan, kreditan kaj monan sistemon, por servi homajn bezonojn;
• 12.03. Akceli integran tutmondan energisistemon, uzantan sunenergion, hidrogenan energion kaj aliajn sekurajn kaj daŭripovajn energifontojn;
• 12.04. Antaŭenigi tutmondan programon por agrikultura produktado por atingi maksimuman daŭripovan rikolton sub ekologie sanaj kondiĉoj;
• 12.05. Establi kondiĉojn por libera komerco ene de la Federacio de la Tero;
• 12.06. Postuli kaj trovi rimedojn por efektivigi moratorion pri nukleaj energiprojektoj ĝis ĉiuj problemoj estos solvitaj koncerne sekurecon, forigon de toksaj rubaĵoj kaj la danĝerojn de uzo aŭ deturno de materialoj por la produktado de nukleaj armiloj;
• 12.07. Malpermesi kaj trovi rimedojn por tute ĉesigi la produktadon de nukleaj armiloj kaj ĉiuj amasdetruaj armiloj;
• 12.08. Antaŭenigi programojn por certigi adekvatan kaj nepoluitan akvoprovizon kaj puran aeron por ĉiuj sur la Tero;
• 12.09. Antaŭenigi tutmondan programon por konservi kaj recikligi la rimedojn de la Tero.
• 12.10. Disvolvi akcepteblan programon por reguligi loĝantaran kreskon, precipe per altigo de la vivnivelo.

Paĝo laste ĝisdatigita: 2026-07-11